Het nut en gebruik van de grijskaart in fotografie

Het is alweer een tijdje geleden dat ik wat meer leerde over de witbalans. Ik weet nog goed dat ik de standen voor bewolkt, zonnig en binnen wat te overdreven vond en het daarom nooit gebruikte. Nog steeds gebruik ik die specifieke standen niet veel en staat de witbalans vaak op ‘auto’. En eigenlijk is dat best zonde! Ik merk namelijk dat ik regelmatig een te groene of oranje foto heb gemaakt die ik later weer moet corrigeren. En hoewel dat tegenwoordig allemaal erg makkelijk is in programma’s als Photoshop en Lightroom, kost het wel tijd die je er soms niet voor over hebt.

Afgelopen december vroeg ik daarom om een grijskaart voor Sinterklaas. (En heb ik er een gekregen! 😉 ) Niet een al te dure, gewoon een simpele goedkope kaart die ik kon gebruiken om de witbalans in te stellen. Daarnaast heeft de grijskaart de functie dat hij een neutrale grijs heeft (18%), waarmee je bijna nooit meer lang hoeft na te denken over de juiste belichting als je je camera handmatig instelt! Ondertussen is de grijskaart een belangrijke tool in mijn fotografie uitrusting. Hoe je  het precies gebruikt leg ik uit in dit artikel!

Grijskaart

De grijskaarten bestaan in vele soorten en maten. Ikzelf heb de volgende grijskaart van novoflex. Het maakt vrij weinig uit welke grijskaart je gebruikt, maar als het lukt, kijk dan naar een grijskaart waar bij staat dat hij 18% grijs gebruikt. Daarnaast is het beter als je grijskaart niet teveel licht reflecteert. Wanneer de grijskaart erg spiegelend is, kan het zijn dat het reflecterende licht ervoor zorgt dat je camera in de war raakt. Bij een matte kaart zal dit minder snel voorkomen.

Witbalans

Allereerst kun je een grijskaart gebruiken om de witbalans in te stellen. De witbalans bestaat uit twee verschillende factoren of kleurbalansen. De eerste die je moet weten is de kleurtemperatuur. Deze kleurbalans gaat van de kleuren geel naar blauw en ziet er zo uit:

Daarnaast heb je nog de tweede kleurbalans, de tint, die van groen naar magenta loopt.

Al deze kleuren samen vormen je witbalans. De witbalans is van groot belang, omdat het voorkomt dat iemand er op een foto erg groen of rood uitziet. Daarnaast kun je het gebruiken om een bepaalde sfeer in een foto te creëren.

De grijskaart komt erg goed van pas als je een foto wil maken met een neutrale witbalans. De omstandigheden zijn namelijk zelden zo dat de voorgeprogrammeerde instellingen van de camera precies kloppen. Zo kan het zijn dat het wel bewolkt is, maar dat de voorinstelling ‘bewolkt’ van je camera alsnog zorgt voor een veel te blauwe foto.

Gelukkig kan je camera ook op dit moment nog een foto nemen in de juiste kleur. Veel camera’s hebben namelijk de optie om de witbalans in te stellen aan de hand van een voorwerp in de omgeving. En op dat moment komt je grijskaart goed van pas! Wanneer je ervoor kiest om zelf je witbalans in te stellen vraagt je camera je om een foto te maken van een neutrale kleur in de omgeving. Je camera zal vervolgens proberen om het gefotografeerde voorwerp kleurloos (grijs, wit, zwart) te maken. Fotografeer je dus iets wat oranje is, zal de witbalans instelling ervoor zorgen dat je foto erg blauw wordt om het oranje te compenseren.

Als je in dit geval je grijskaart fotografeert, zal al het omgevingslicht geneutraliseerd worden. Wanneer er dus een gele lamp in de buurt licht laat vallen op je grijskaart, zal deze geel geneutraliseerd worden tot wit licht. Op deze manier kun je dus zelfs binnen foto’s nemen die eruitzien alsof ze in daglicht zijn genomen!

Lichtinstelling

Niet alleen kun je de grijskaart gebruiken om de witbalans in te stellen. Een andere handige toepassing voor de grijskaart is het instellen van de belichting van de foto om over- of onderbelichting te voorkomen.

In het artikel over belichting heb ik uitgelegd dat je camera een ingebouwde lichtmeter heeft die loopt van -3 tot +3 stops. Afhankelijk van de omstandigheden waarin je fotografeert wil je dat de meter op een van deze standen staat. Hierbij is 0 de stand waarin de camera ervan uitgaat dat een neutrale hoeveelheid licht (18%) naar binnen komt.

Aangezien je grijskaart een neutrale grijs van 18% heeft, hoef je dus niet meer naar de omgeving te kijken naar welke lichttinten er allemaal in je foto zitten. Je hoeft nu alleen maar je camera te richten op de grijskaart, waarna je ervoor zorgt dat je lichtmeting op 0 staat. Als het goed is, heb je nu een foto met de juiste belichting. Natuurlijk kan het zo zijn dat je liever een iets overbelichte of onderbelichte foto wil, maar dat kun je op deze manier nog steeds helemaal zelf bepalen. Op deze manier heb je de meeste controle over je camera!

Voorbeeld

In de eerste foto heb ik een grijskaart gebruikt om de belichting en de witbalans in te stellen van de camera. Op deze manier kon ik snel de tweede foto maken, zonder dat ik bang hoefde te zijn dat mijn eten koud werd. En dat is best handig! 😉

Heb je nog vragen of opmerkingen naar aanleiding van dit artikel? Laat het me weten!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *