Diafragma

Alles in fotografie hangt samen met de belichting, en hoe goed je foto technisch lukt is hiervan afhankelijk. Ook met het diafragma kun je ervoor zorgen dat een foto juist belicht is, of juist onderbelicht of overbelicht. Maar er is nog iets anders waarvoor het diafragma belangrijk is, en dit is iets waar de meeste fotografen (misschien nog wel meer dan bij de sluitertijd) bij iedere foto wel aan denken. Dit is namelijk de scherptediepte in een foto. De laatste tijd is het erg populair, een onscherpe achtergrond in de foto. En zo gek is dat niet, het zorgt er tenslotte voor dat je de focus in je foto legt op dat wat het belangrijkste is. Maar dit is lang niet altijd wat je wil bereiken. Het zou wel zonde zijn als je een landschap fotografeert en alleen het midden van de foto is scherp, maar de bergen op de achtergrond niet. In dit artikel leer ik je hoe je hiermee om kunt gaan om altijd de foto te maken die je wil. Als je er niet veel ervaring mee hebt, zet je camera dan op de diafragma-prioriteit modus (A of Av). Hiermee kun je met de diafragma spelen zonder dat de foto direct overbelicht of onderbelicht raakt. Je camera past de sluitertijd aan zodat je geen last hebt van een slechte foto. Let er hierbij wel op dat je camera geen onrealistisch lange sluitertijd hanteert zodat je een bewogen foto krijgt.

Scherptediepte

Een mooie onscherpe achtergrond is met een camera in de praktijk vrij makkelijk te bereiken. Zoek op de camera naar het gedeelte waar je kunt aanpassen hoe wijd het diafragma open gaat. Dit is vaak aangeduid met de getallen waar een F voor staat. Dit zijn bijvoorbeeld F2.8 of F11. Zo zijn er nog veel meer mogelijkheden. Hoe lager het getal, hoe minder scherptediepte je in de foto hebt, en hoe groter het verschil in scherpheid is tussen het onderwerp en de achtergrond. Zie de foto van de kameleon aan het begin van het artikel maar eens. De kameleon zelf is in focus, terwijl er niet meer te zien is wat er zich op de achtergrond, achter de bladeren, bevindt.

De foto hieronder heeft juist gebruik gemaakt van een redelijk grote scherptediepte. Dit is erg handig, aangezien het de bedoeling is dat de hele stad er op staat, met alle bootjes en natuurlijk de rivier. Toch zit er nog wel een subtiel verschil in diepte, om toch het beeld interessant te houden. Let er bij het maken van de foto’s dus op dat je vooral let op wat je doel is. Wil je alles laten zien, of wil je juist de focus op leggen op een bepaald voorwerp? Wat ook nog vaak vergeten wordt is dat er meerdere groottes van het diafragma zijn dan de grootste en de kleinste. Probeer eens wat verschillende uit, en zie dan wat het beste werkt!

Deze foto heb ik gemaakt met het diafragma op F8. Je hoeft dus niet per se het diafragma op F22 te zetten om een landschap te fotograferen!
Technische informatie

Door het diafragma in te stellen bepaal je eigenlijk hoe wijd het open komt te staan. Dit is ook waar het verwarrend kan worden. Het is namelijk zo dat hoe groter het diafragma is, dus hoe wijder het open staat, hoe kleiner het getal is dat na de F staat. Bij F1.4 staat het diafragma dus bijna helemaal open, terwijl het bij F22 juist bijna helemaal dicht zit. Dit heeft direct invloed op het licht. Er kan tenslotte meer licht tegelijkertijd op de sensor vallen als de opening groter is. Dus ook met het diafragma kun je bepalen of een een lichte of donkere foto wil.

De getallenreeks voor de F-getallen is niet makkelijk te leren. De schaal is namelijk niet zo makkelijk als bij de sluitertijd. Wel zijn de getallen zo bepaald dat ieder getal op de schaal precies de helft van het licht doorlaat als het getal ervoor. Deze getallen hieronder zijn dus handig om in je hoofd te stampen, maar je kunt ze ook prima terugvinden op het internet:

F1 –  F1.4 – F2 – F2.8 – F4 – F5.6 – F8 – F11 – F16 – F22 – F32

Dit zijn de getallen die standaard worden gebruikt, al zijn er ook F getallen die er tussen zitten die gebruikt worden door camera fabrikanten. Als je dus 1 getal omlaag of omhoog gaat, betekent dit dus niet dat je ook meteen een stop omhoog of omlaag gaat. Let daar goed op als je gaat fotograferen.

Dit is allemaal ook best lastig om te begrijpen, dus als je vragen hebt, laat het weten!

One Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *